Babylon Berlin Tuscholsky Marlin

TV-serie Babylon Berlin: hysterisch dansen op de vulkaan van het moderne

Babylon Berlin neemt je mee naar het broeierige Berlijn tussen de twee wereldoorlogen, waar iedereen zich probeert te verhouden tot de oude en de nieuwe tijd.

 *****  (Videoloand)

De jaren ’20 in Duitsland zijn één van de meest fascinerende overgangsperiodes in de geschiedenis. De Eerste Wereldoorlog is achter de rug; de Duitse samenleving likt zijn wonden en experimenteert uiterst moeizaam met de wankele parlementaire democratie van de Weimar Republik. Een economische crisis ligt op de loer. Maar aan de andere kant zijn zijn er ook tal van nieuwe, emancipatoire bewegingen gaande. Vrouwen streven naar gelijke rechten, fascisten en socialisten bieden een nieuwe vorm van massa-organisatie, nieuwe technologie brengt de auto, film en radio in het dagelijks leven, avant-gardistische types bevolken het nachtleven en experimenteren met nieuwe dans- en muziekstijlen, een vrije seksuele moraal en zelfs geslachtsverandering. De Duitse hoofdstad Berlijn vormt in deze ‘roaring’ twenties de snelkookpan, waarin al deze botsende ontwikkelingen borrelen en knetteren.

Titel: Babylon Berlin (2017-2019)
Beoordeling: *****
Genre:  TV-serie, historische drama (3 episodes)
Regisseur: Achim von Borries
Scenario: Tom Tykwer, Henk Handloegten, Achim von Borries
Cinematografie: Bernd Fischer
Uitzendkanaal: Videoland (neem een gratis trial abonnement voor 2 weken)

Invoelbaar beeld van de snelkookpan Berlijn

De tv-serie Babylon Berlin op Videoland geeft een knap realistisch en invoelbaar beeld van deze snelkookpan. Je wordt als het ware meegezogen in de kolken. Voordat je denkt dat de serie Babylon Berlin een zwaar psychologisch en cultuur-historisch drama is: er is gekozen voor een spannend genre. De lichtzinnige romannetjes van Volker Kutscher Der nasse Fisch (2007) en Der stumme Tod (2009) vormden het uitgangspunt voor het script van de serie. Deze keuze voor een detective-roman maakt de serie extra interessant. De loodzware context waarin de verhalen zich afspelen, krijgt vanzelf op een speelse manier vorm, zonder dat je het idee hebt dat je naar een saaie geschiedenisles zit te kijken. Neem zulke historische gemeenplaatsen als: ‘In de jaren ’20 begonnen vrouwen zich in Europa te emanciperen, mede omdat tijdens de WO1 zij gedwongen werden in mannenberoepen te werken’ of: ‘Na de WO1 ontstond in de geneeskunde het idee dat er een verband bestond tussen een traumatische ervaring opgedaan in het verleden en een ziekte in het heden.’ In de serie Babylon Berlin komen in de spannende en menselijke verhalen deze historische contexten allemaal aan bod. Voor degene die het natuurlijk wil zien.

De tv-serie Babylon Berlin toont ons in één café een Jugendstil-inrichting, Charleston muziek en een act van een duistere Russin

We volgen bijvoorbeeld de jonge vrouw Charlotte Ritter uit de sloppen van Berlijn, die werkt als typiste op een groot politiebureau in Berlijn. Zij heeft als ambitie om rechercheur te worden, een beroep dat in deze tijd nog onmogelijk was voor een vrouw. Om bij te verdienen werkt ze ‘s nachts als prostituee in het moderne café ‘Moka Efti’, een adembenemend broeinest van Jugendstil, Charlestonmuziek en een duistere zangeres die optreedt als man, met kostuum, snor en kort haar. Deze Svetlana Sorokina (het symbool van de Russische immigrant in Berlijn, op de vlucht na de revolutie in de Sovjet Unie) speelt het hypnotiserende nummer Zu Asche, Zu Staub dat als een soort leidmotief door de serie loopt. Op de achtergrond zien we danseressen in bananenrokjes, zoals Josephine Baker in de jaren ’20 optrad. Let ook op hoe onze Bryan Ferry in Moka Efti in het lied ‘Bitter Sweet’ een hommage brengt aan Bertolt Brecht and Kurt Weill. Enfin, je ziet dat de belevenissen van een personage als de typiste Charlotte ons direct de jaren ’20 in trekt en ons luchtig deelgenoot maakt van de culturele veranderingen in deze tijd.

Onverwerkt trauma uit de WO1

Het hoofdpersonage Gereon Rath is in de tv-serie Babylon Berlin ook zo’n historisch figuur waarin je veel meer kunt herkennen. In de verhaallijn volgen we hem als een politie-rechercheur die in Berlijn is om onderzoek te doen naar een pornofilm waarmee zijn vader (een hoge ambtenaar in München) wordt gechanteerd. In de loop van de serie wordt duidelijk dat Gereon ook rondloopt met een onverwerkt trauma uit de WO1 dat samenhangt met zijn broer die aan het front gestorven is. Hij wordt geplaagd door paniekaanvallen en nachtmerries die hij bestrijdt met cocaïne. Hij consulteert een psycho-analyticus die door middel van hypnose het trauma probeert bloot te leggen. In de serie zien we Gereon ‘s avonds in een café wanhopig dronken worden vanwege dit onverwerkte verleden maar dan plotseling in een achterzaaltje heel idioot, op een nieuwe manier, gaat staan dansen. Ik vond dit een prachtige verbeelding van de hysterische achtergrond van de nieuwe dansstijl uit de jaren ’20.

Blog voor historical fact checking
Voor de fijnproevers bestaat er ook nog een blog die elke aflevering van nog meer historische context voorziet. De blog bewijst in ieder geval hoe zorgvuldig men omgegaan is met de historische werkelijkheid. Alles in de serie klopt. Tot aan de affiche-teksten aan een willekeurige muur in Berlijn en de koptitels in de kranten die de personages ‘s ochtends lezen.

Most discussed