De Kijk van Koolhoven

*** NPO start ( TV-reeks)

Martin Koolhoven, regisseur van Het Schnitzelparadijs (2005) en de western Brimstone (2016), is een sympathieke verteller maar ook een schreeuwer. Daar moet je een beetje tegen kunnen. Af en toe vliegt hij in zijn besprekingen van filmgenres en filmtechnieken volledig uit de bocht, stapelt fout op fout. Het maakt hem authentiek. Ergens horen we hem zeggen: ‘montage-foutjes in een analoge film geven mij een gevoel van authenticiteit’. Zo komt hij eigenlijk zelf ook over in deze tv-reeks over het fenomeen film van de VPRO.
Er is ook weinig samenhang tussen de verschillende afleveringen. Kies dus als je geïnteresseerd bent in een bepaald aspect uit de filmgeschiedenis (film noir, sequels, aliens, gangsters, westerns etc.), gewoon een aflevering en laat je entertainen door de visie van Koolhoven op dit onderwerp. Ook met grappige special effecten waarin Koolhoven zelf figureert. Door de digitale filmtechnieken (green screens en digitale nabewerking scheppen een filmwerkelijkheid die de realiteit met gemak overtreffen) is anno 2020 alles mogelijk. Koolhoven kan teruggeplaatst worden in een beruchte gangsterfilm-scene, zonder dat je het in de gaten hebt. En dat raffinement van digitale trucage vandaag-de-dag gaf weer iets meer richting aan de zoektocht op dit blog naar de oorzaak van het onbehagen in de digitale wereld.

Titel:  “De Kijk van Koolhoven”
Beoordeling:  ***
Genre:  documentaire
Host: Martin Koolhoven
Uitzendkanaal: NPO start

Persoonlijk was ik het meest geraakt door zijn bespreking van deze spektakel-film. In de jaren ’70 zag ik Ben Hur op TV en nu ik weer kort de beroemde scenes zag van de renbaan in de arena ging bij mij een lampje branden.

Als je in die tijd (dwz: opname van Ben Hur in 1959) iemand ziet vallen dan weet je gewoon: daar is een stuntman echt voor op zijn snufferd gegaan. Het is allemaal episch. Toen epics nog epics waren. Dat je echt het idee heb als je dan veel mensen ziet in zo’n scene dan weet je ook dat er echt veel mensen aanwezig waren op de site. Nu is het niet moeilijk meer om veel mensen op een set te hebben: dan maak je gewoon veel mensen digitaal erbij.

Martin Koolhoven

We zien een enorme arena in Rome vol met bulderende mensen, gespannen kijken naar de strijd in de renbaan. We voelen bijna het geweld van de galopperende paarden die in rondjes de renkarren voorttrekken. Toch is de filmtechniek uiterst primitief. Zware camera’s die op auto’s mee moeten hobbelen; totaal shots van een stadion met werkelijk duizenden figuranten. En dan de veel te lange close ups van wielassen van de renwagen met de illegale, ronddraaiende messen die de wagen van Ben Hur bedreigen.

Ik realiseerde mij plotseling de kwaliteiten van deze analoge film. En wat het verschil zou zijn geweest met een scene die digitaal zou zijn opgenomen en vooral nabewerkt. Hou zou juist te perfect zijn geworden waardoor veel minder geloofwaardig.
Is dat misschien wat mij het meest hindert in de digitale wereld: die schijnperfectie die de nullen en enen techniek tot gevolg heeft? Koolhoven heeft het ook over een springertje (verkeerd gemonteerde scenes) dat hem juist een idee van authenticiteit geeft? Kun je deze redenering breder trekken en stellen dat onze digitale wereld aan het begin van de 20ste eeuw juist door zijn perfectie ‘onecht’ lijkt? Het zette mij aan het denken.


Most discussed