LOJONG 13 dankbaar

(13) Wees dankbaar voor alles en iedereen

Punt III. Neem moeilijke situaties
op in je pad naar verlichting

Be grateful to everyone

Wees iedereen dankbaar
Wat er niet is houdt ons vaak meer bezig dan wat er wel is. Onze aandacht wordt makkelijk getrokken door gedachten over waar we recht op hebben, over wat ons toekomt of over hoe het hoort te zijn. Het kost dan moeite om de aandacht weer te richten op wat er wel is. Stil staan bij waar je dankbaar voor bent helpt om die omkering in de gerichtheid van onze aandacht te bewerkstelligen. 

13 dankbaarheid

Als je jezelf de vraag stelt waar je dankbaar voor bent en stilstaat bij de antwoorden die opkomen, dan zul je waarschijnlijk opmerken dat dat vooral de goede dingen zijn die je in het leven overkomen. Je bewust worden van de goede dingen die er óók altijd zijn is belangrijk en zinvol, omdat we ze makkelijk uit het oog kunnen verliezen in tijden van tegenspoed en daardoor uit balans kunnen raken.

Lees het verhaal van de kersenbloesem en de afgewezen zenmeester – wat voel je?


“Rengetsu, een vermaarde zenmeester, was eens op bedevaart en ze kwam bij zonsondergang in een dorp. Ze vroeg om onderdak voor de nacht, maar de dorpelingen gaven niet thuis en sloegen hun deuren voor haar neus dicht. Misschien omdat ze vrouw was, misschien omdat ze een zen beoefenaar was, misschien vanwege beide. Hoe dan ook, ze was niet welkom en ze joegen haar weg.

Het was koud die nacht. En hongerig trok de oude vrouw naar het veld om daar een slaapplek te vinden. Ze vond een plek onder een kersenboom. Vanwege de kou en door de dreiging van de wilde dieren die rondzwierven in de omgeving kon ze niet goed slapen. Rond middernacht schrok ze weer wakker. Ze keek omhoog en tegen het donkerblauw van de nachtelijke lentehemel zag ze de kersenbloesems die, volledig geopend, lachten naar de mistige maan. Overmand door de schoonheid van wat ze zag stond ze op en maakte en eerbiedige buiging in de richting van het dorp.”

Was Rengetsu, in dit verhaal, dankbaar voor de hondse behandeling die ze in het dorp had ondergaan? Wat doet het met je als je, bij wijze van gedachtenexperiment, volmondig ‘Ja’ antwoordt op deze vraag? Misschien dat je het gevoel bekruipt dat je daarmee die slechte behandeling vergoelijkt en zo de deur openzet voor een lijdzame passiviteit waarin alles wat je overkomt ‘goed’ is. En als je het verschil tussen goed en slecht niet meer kunt of wilt zien, wat rest er dan anders dan onverschilligheid?

Dankbaarheid voor zowel voor- als tegenspoed, uit dankbaarheid voor ons hele leven.

Misschien was de dankbaarheid van Rengetsu niet gericht op de gebeurtenis in het dorp, noch op haar ervaring van schoonheid bij het zien van de kersenbloesems, maar op de samenhang tussen beide gebeurtenissen. Misschien was haar dankbaarheid een uitdrukking van het besef dat de ene gebeurtenis een voorwaarde was voor de andere en dat in er die zin geen twee, maar altijd maar één gebeurtenis is die zowel wat goed is, als wat slecht is omvat. Dankbaarheid in deze zin gaat verder dan acceptatie; het is verwelkomen van elk aspect in je leven. In praktische zin betekent dat het verschil tussen recht en onrecht, tussen goed en slecht, helder voor ogen kunnen hebben én tegelijkertijd het vermogen hebben om onrecht te kunnen verdragen. Ontbreekt het eerste, dan ligt onverschilligheid op de loer en verandert er niets. Bij het gebrek aan het tweede ontstaat er snel woede die wel tot veranderingen kan leiden, maar altijd nieuw onrecht teweegbrengt. Een derde weg, de weg van gelijkmoedigheid zoals Rengetsu die belichaamt, bevindt zich daartussen. Dat is werken aan verandering, niet uit woede, maar uit dankbaarheid voor zowel voor- als tegenspoed, uit dankbaarheid voor ons hele leven.


(vrij naar Norman Fischer, Training in compassie – Zen Teachings on the Practice of Lojong en de zenlessen van Arthur Nieuwendijk, Zen.nl Amsterdam)

Your Header Sidebar area is currently empty. Hurry up and add some widgets.