Lojong (1a): je leven is kostbaar en zeldzaam

Stel dat je jezelf verplaatst naar de rand van ons melkwegstelsel en terugkijkt naar de aarde. Dan besef je ten volle hoe kostbaar leven is. Het is maar heel toevallig en zeldzaam dat ergens in deze onmetelijke ruimte op één planeet leven is ontstaan.
Omgekeerd kun je jezelf als mens op die planeet ook heel klein maken, zo klein dat je 0,0001 micron groot bent. Je bent zo groot als een bacterie. Plotseling heb je zo’n miljard vriendjes om je heen: allemaal niet-menselijk leven. Virussen, schimmels en mijten. Tel daar de rest van het dierenrijk bij op (7,77 miljoen soorten dieren) en 7 miljard personen van dat ene mensensoort blijken op dit niveau maar een schijntje


I. begin met beginnen

BEREID JE VOOR

HET LEVEN IS KOSTBAAR EN ZELDZAAM

Actieve werkwoorden: vergroten en verkleinen

Gedachtenoefening ter reflectie: vergroten.

Wat maakt menselijk leven zo zeldzaam? En niet alleen dat leven van anderen maar ook van jezelf? Om dat goed te kunnen invoelen wil ik je uitnodigen om een reis door de ruimte te maken. We stappen in een raket, gooien ons ego overboord en vliegen naar de maan.

De aarde

Het duurde even maar we zijn er nu echt. We zien onze mooie blauwe planeet op zo’n 384.400 kilometer afstand in de verte liggen. Precies zoals Buzz Aldrin en Neil Armstrong ‘Moederaarde’ in 1969 bekeken. Een adembenemende ervaring. We zijn momenteel op deze steenachtige planeet samen met 7,7 miljard mensen. Van het aardoppervlak is 71% is met water bedekt en 29% met land. Ergens op dit land zit jij nu achter je computer te reflecteren over hoe kostbaar en zeldzaam menselijk leven is.

We vliegen weer verder in onze raket en landen op Mars, zo’n 200 miljoen kilometer verwijderd van de Aarde. Ook daar hebben we de mogelijkheid om via een echte foto naar de Aarde terug te kijken. De ruimtesonde Orbiter maakte deze opname van onze blauwe planeet en de maan in 2003.

De aarde en de maan

Ook daar zit je op deze planeet weer achter je bureau dit verhaal te lezen of misschien lig je wel in je bed en zit je in het gedeelte dat de zon niet kan beschijnen. Om de aarde niets dan leegte. Begin je al te voelen hoe zeldzaam het eigenlijk is dat op die 3e steenachtige planeet die rond de zon cirkelt zo’n 3.8 miljard geleden leven is ontstaan? Menselijke wezens die na heel lang oefenen uiteindelijk gereedschap ontwikkelden. En door samenwerking konden zij na een tijdje niet alleen vuur maken maar ook een hele complexe atoombom ontwikkelen en een vaccin tegen COVID-19.

We vliegen weer verder in onze raket, tot iets buiten ons zonnestelsel. We zijn in de Kuipergordel, voorbij Neptunus, 4,5 tot 7,4 miljard kilometer verwijderd van de aarde. Nu kunnen we alleen nog maar met een getekend beeld iets visualiseren. Op deze afstand is een ruimtesonde nog nooit geweest, laat staan dat hij zo’n heldere foto kon maken. Ook de situatie dat alle 8 planeten in oppositie staan komt natuurlijk nooit voor maar we fantaseren om de onwezenlijk grootheid van onze zonnestelsel begrijpelijk te maken.

De aarde, de zon en de 7 andere planeten

We zien de aarde, als derde steenachtige planeet, op zo’n 150 miljoen kilometer, rondjes draaien rond zon. Dat is een feit. Dat zagen we ook al vanaf de Rode planeet waar we net waren. Jij draait elk jaar ook mee in zo’n rondje rond de zon. Ook nu terwijl je achter je bureau zit en deze gereconstrueerde plaat van ons zonnestelsel bekijkt vlieg je door deze ruimte. Wat is het toch eigenaardig dat op al die andere planeten geen leven is ontstaan. En dat in het gehele melkwegstelsel, het sterrenstelsel waar onze zon met haar planeten weer een onderdeel van is ook geen leven bestaat.

Nog krijgen we er niet genoeg van. We stappen weer in onze raket en zetten koers naar de rand van het melkwegstelsel. Het kost ons 25.000 lichtjaar om bij die rand te arriveren. Een lichtjaar is de afstand die licht in een jaar kan reizen – dat is ongeveer 9 460 000 000 000 kilometer! Dus dat getal maal 25.000. Gesteld dat je zou kunnen reizen met de snelheid van het licht, hoeveel generatie’s bemanningen zouden zich moeten voortplanten om de rand van het melkwegstelsel te bereiken?

Het melkwegstelsel

Nu zijn we dan beland op een punt waar je de zeldzaamheid en kostbaarheid van menselijk leven ten volle kan beseffen. We kijken naar een oneindig grote verzameling sterren en planeten die, voor zo ver we weten, geen leven bevatten. Een van die minuscule speldenknoppen is ons zonnestelsel en daarbinnen is een micron-speldenknop onze aarde. En ergens op die planeet zit jij nog steeds achter je bureau, te kijken naar het beeldscherm.
Nu voel je toch zoiets van hoe zeldzaam we zijn in dit uitspansel. En dan te weten dat je nog zo’n 100 miljoen dergelijke stappen achteruit kan doen voor dat je met je rug tegen de rand van het universum stuit. En zelfs dat weten we niet zeker.

geen leegte zonder vorm, geen vorm zonder leegte


Gedachtenoefening ter reflectie: verkleinen.


(vrij naar Norman Fischer, Training in compassie – Zen Teachings on the Practice of Lojong en de zenlessen van Arthur Nieuwendijk, Zen.nl Amsterdam)

Your Header Sidebar area is currently empty. Hurry up and add some widgets.