Het Madeleine-effect…

Brief aan de lezer (69)

Wie kent het niet? Je neemt een hap van iets en plotseling zit je weer bij je oma op de thee. De bijzondere smaak brengt je op een plek waar je al jaren niet bent geweest. De schrijver Marcel Proust noemde dit het Madeleine-effect. Dat kleffe Franse cakeje deed hem aan zijn kinderjaren denken…

Ikzelf heb dat met gevulde koeken. Ik hoef maar een hap te nemen en ik ben vertrokken.

Eerst ruik en zie ik de vochtige kantine van SVM-boys, de voetbalclub van mijn dorp. Omdat mijn vader “leider” was, kreeg hij een consumptiebon. Ik mocht die gebruiken. Steevast nam ik een gevulde koek. Zij lagen uitgestald in een kartonnen doosje op de toonbank. Wat een vies lekkere smaak! Je proefde de verpakking. Volgens mijn moeder zat er geen spijs in maar witte bonen. Het deerde mij niet.

Na de volgende hap sta ik op de hei. Het is stervenskoud. Er hangt een lage mist. Schietkamp ’t Harde. Ik leg mijn helm en mijn gasmasker netjes bovenop mijn ransel. Peukenpauze… In de verte doemt een wit busje op. Het is de Cadi! Voor elke militair op oefening de verlossing. De chauf doet het patatluik open aan de zijkant van de bus. Dezelfde dozen, vol met gevulde koeken. Ik koop er drie tegelijk en prop ze rustig achter elkaar in mijn mond. God, wat is dat lekker. Laat de vijand nu maar komen.

Vervolgens zie ik een gang in het OLVG in Amsterdam. Endocarditis… Een antibioticapomp om mijn nek. Vastgeketend met een PICC-line. Heb ik levenslang? Ik voel me verloren. Dan hoor ik vertrouwde stemmen. Flauwe opmerkingen. Mijn beste vrienden op bezoek. Ze hebben gevulde koeken bij zich. En garnalenkroketten van Holtkamp. Het is mijn lievelingscombinatie: eerst de hartigheid en dan de zoete koek. En dan alles wat daarna komt. Het smaakt bijzonder.

Gevulde koeken zijn mijn Madeleines bij uitstek. Het leven is een groot feest maar je moet wel zelf de koeken bakken.

Marlin