Brief aan de lezer (64)


INRI
Al dat geklets over de gevaren van een taalmodel — je wordt er moedeloos van. Bij iedereen draait in het brein een dystopische film. We zien hallucinerende machines door de straten marcheren en wij lopen daar als willoze slaven achteraan. Laten we eens de proef op de som nemen.
Wat je hier nu leest komt voort uit mijn menselijk brein. Ik lul maar wat voor de kat zijn kut weg. Uit de spelonken van mijn bewustzijn borrelen woorden op als KAT en KUT. Van waar deze provocatie? Welk wegingsprincipe bepaalt dat dit zinnetje toch blijft staan in de tekst? Joost mag het weten.
De menselijke drijfveren achter dit blog zijn verre van sjiek. Aandachtstekort, rancune, behoefte aan erkenning — in die vijf jaar dat jullie mijn teksten lezen moet dit wel duidelijk geworden zijn. Al die teksten zijn gebaseerd en gegenereerd op basis van ervaring. Sinds mijn kinderjaren hebben woorden een gevoelswaarde en een betekenis gekregen. “Deep learning” noemen we dat in geval van een machine. Wat dat betreft ben ik niet veel anders dan een taalmodel dat al gokkend woorden in een volgorde zet.
Ik zie eigenlijk weinig verschil tussen mijn subjectieve hallucinaties op mijn blog en een artikel in een kwaliteitskrant waarbij de journalist hoor en wederhoor heeft toegepast, de bronnen gecheckt en een eindredacteur nog heeft geredigeerd.
Volgens mij is die dystopische film al begonnen, ergens in Oost-Afrika, toen we rechtop gingen lopen en onze hersenen zich door ontwikkelden. Die grijze massa die zich toen openbaarde is vergelijkbaar met wat jongens van Google in hun paper ‘Attention is all you need’ in 2017 vaststelden. Er gebeurt iets. In een nano-seconde wordt er gewikt en gewogen. Op basis van ons leermateriaal krijgen alle tokens een waarde. Steeds komen er twee in de finale. 1 token wint de cup. Dit herhaalt zich miljoenen keren. Op basis van de uitkomsten volgen er uiteindelijk woorden in een hoogstwaarschijnlijke volgorde.
Er is dus niets nieuws onder de AI-zon. Bij wijze van grap spreek ik tegen de Eva-Vinet-achtige stem van mijn ChatGPT: “Maak filmscript: Cruijff 1974 huiskamer Nederlandse familie totaalvoetbal Deutschland Totalen Krieg verloren finale.”
Nu mogen jullie hallucineren hoe die film eruit zou zien, op basis van wat je zelf en je ouders hebben meegemaakt. En als de film moeizaam in je hoofd op gang komt: omdat het Pasen is heb ik een video verstopt in deze brief. VROLIJK PASEN.
Marlin






