BurijnBrief aan de lezer (68)
Laten we er geen doekjes om winden: het n-woord is nog niet volledig verdwenen uit mijn taal. Soms vergis ik mij weleens en dan schaam ik mij rot. Mijn kinderen denken dat ik het expres doe. ‘Verdorie papa, dit kan echt niet!’ klinkt het dan… Waarom lukt me dat niet?
Het woord lijkt ingekrast. Het is een litteken van mijn opvoeding uit de jaren ’70. Voor mij heeft het een neutrale betekenis, klakkeloos overgenomen. Ik kreeg bijvoorbeeld van mijn moeder een negerzoen bij de thee. Heerlijk!
Dankzij mijn kinderen ben ik het woord gaan herkennen als een serieuze echo uit een koloniaal verleden. Ik doe anderen pijn met dat woord. Het is afgeleid van de classificatie het negroïde ras, een achterhaalde en pseudowetenschappelijke theorie die mensen reduceerde tot uiterlijke kenmerken. Voor veel mensen met een Afrikaanse afkomst roept het pijnlijke associaties op met slavernij, kolonialisme en uitsluiting. Ik herhaal het voor mezelf nog maar eens in dit schrijven. Als weldenkend persoon wist ik dit natuurlijk al lang. Maar bij het n-woord is dit nooit mijn eerste associatie geweest. De reset is gestart.
Taal is wat dat betreft een krachtig propaganda-instrument. Het woord ‘ontdekkingsreiziger’ is er ook zo eentje. Het lijkt onschuldig maar door systematisch de tochten van de Europeanen in den vreemde te beschouwen als ‘ontdekking’ ga je op den duur denken dat er voor de komst van de Europese veroveraars in Amerika en Afrika helemaal niemand woonde?! Daarom zou iedereen de novelle ‘Heart of Darkness’ van J. Conrad uit 1899 moeten lezen. De gedachtenwereld van de handelsreiziger die de rivier de Congo afzakt, spreekt boekdelen.
Toch blijft de oude betekenis in mijn gedachten spoken. Mijn vader zei altijd ‘Sport in Beeld’, terwijl hij ‘Studio Sport’ bedoelde. Ik vertel maar niet hoe vaak het n-woord voorbij kwam. Soms zelf het scheldwoord, waarvoor we geen afkorting hebben. Gelukkig heeft voor mij dat hele nare woord altijd een negatieve connotatie gehad. Al de rapper K. Lamar het nu als een geuzennaam gebruikt in zijn songteksten, kan ik het nauwelijks meezingen. Eigenlijk krijg ik hetzelfde onbehaaglijke gevoel dat ik nu heb als ik denk aan dat onschuldige koekje bij de thee. Dat heeft Kendrick dus heel goed gedaan!
Marlin
