Iedereen een rol in zijn eigen film. Hoe troostrijk…
Brief aan de lezer (50)

Eén van de ultieme zegeningen van AI is het kunnen herbeleven van het verleden. Dat emotionele proces geeft troost. Op basis van oude foto’s van je moeder kun je een virtuele scène tot leven wekken; je ziet dan je bloedeigen moeder op een beeldscherm. Je praat over koetjes en kalfjes en dan stel je haar een vraag die je tijdens haar leven nooit durfde te stellen. Het antwoord dat deze virtuele moeder geeft is samengesteld door AI op basis van verschillende bronnen. Denk dan aan al die gesprekken die je al met je therapeut hebt gehad over je moeder. Dat is perfect materiaal. In combinatie met specifieke wetmatigheden uit de moeder-zoon kennisdatabase en de algemene (mensen-)kennis van een getraind taalmodel.
Ik hoor jullie nu in mijn achterhoofd roepen: die verzameling pixels die sprekend op jouw moeder lijkt is nep! En haar antwoorden komen uit één grote echokamer!
Maar waar komen die tegenargumenten vandaan? Het is evengoed een product van een neuraal netwerk in mijn achterhoofd dat op volle toeren draait. Net zoals er een neuraal netwerk actief is bij jullie die dit stukje tekst lezen! Wie bewijst nu dat jullie uitkomst van die grijze bloemkool meer waar is?
1. Allereerst: wat is fake? Een foto is ook niet echt. De gevoelige korrels die een statisch beeld van je moeder oproepen zijn niet je moeder. Neem de zwart-wit film ‘Metropolis’ uit 1927. De dystopie van Fritz Lang is onlangs volledig door AI ingekleurd. Door de kleuren zie je plotseling de Art-Deco elementen in het interieur. De emoties van de ‘stomme’ acteurs zijn ook veranderd. In de beruchte dansscene zie je plotseling het rood in de bloeddoorlopen ogen van de mannen die hysterisch naar de naakte vrouw staren. De film vertelt een compleet nieuw verhaal met een andere gevoelswaarde.
2. Ten tweede: waarin verschilt een echokamer van de invoelende houding van de therapeut? Haar antwoorden zijn net zo goed gebaseerd op empathie, algemene kennis van psychologische verschijnselen, in combinatie met haar levens- en praktijkervaringen. Het genezingsproces zit hem in het herbeleven en verwerken van de verhalen van toen. Of die kloppen met een objectieve realiteit is onbelangrijk. Het gaat om de beleving. Dit betekent overigens niet dat we alle therapeuten bij het oude vuil moeten zetten. Zij begeleiden het proces en behouden het overzicht. Alle spelers zijn slechts virtuele acteurs in hun eigen film. Al dan niet ingekleurd door AI.
Marlin






