zolder mosterdpot armstrong
Home » geheugen » zolder » Filmprojector (1976)

Filmprojector (1976)

Bekijk de Geheugen Groeve op mijn zolder

Het ratelende geluid van de vlinder van de projector. Ik zal dat altijd associeren met de verzorgde super8 filmpjes van mijn vader. Het was al herfst als hij onze zomervakantiepret ging monteren. Wat een mooi ambacht was dat in de jaren ’70.

super8 filmprojector jaren '70

🎶
We dreven met een vlot op de rivier
We werden wekenlang verwend
Maar aan alles komt een end
Nu zit ik met mijn dia’s in de regen hier.

🎶

‘Het is weer voorbij die mooie zomer,’ zong Gerard Cox in 1973. Het was een melancholiek liedje. Mijn vader zong het in de douchecel bij ons thuis tijdens het scheren uit volle borst mee. Spierwit schuim op zijn gezicht dat langzaam met verzorgde halen verdween. Als ik het liedje van Gerard Cox hoor, moet ik altijd aan mijn vader denken. En het geratel van de vlinder van de filmprojector bij een avondje vakantiefilmpjes kijken. Wat een huiselijk geluk was dat.
Mijn vader had in de jaren ’70 een super-8 camera waarmee hij onze vakanties in Denemarken, Zuid-Frankrijk, Italië en Engeland vastlegde. Wanneer we in de winter het projectiescherm te voorschijn mochten halen was het feest. Ik voel nog steeds de kinderlijke opwinding van het terugkijken naar de trillende kleurenbeelden van onze vakantie.

Techniek van de filmprojector volgens wikipedia

Een filmprojector is een optisch apparaat om bewegende afbeeldingen op doorzichtig materiaal, een film, te projecteren op een doek. Een projector bestaat uit een lamp, een aantal lenzen, een vlinder en een mechaniek om de filmrol te transporteren. De vlinder loopt synchroon met het aantal beeldjes per seconde. Door de opkomst van digitale cinematechnieken zijn rond 2010 de meeste bioscopen van filmprojectors overgestapt naar speciale videoprojectors.

De film bestaat uit een aantal beeldjes op een strook. Het beeldje dat geprojecteerd wordt, moet tijdens de projectie stilstaan in het aandrukvenster. Daarna wordt het filmbeeld even verduisterd en wordt de film door het transportmechanisme (grijper of maltezerkruismechanisme) een beeldje opgeschoven. De film beweegt dus schoksgewijs. Voor een ononderbroken aan- en afvoer van de film zorgen twee sprockets (getande wieltjes) boven en onder het aandrukvenster.

Bij de goedkopere projectoren ontbraken vaak de sprockets; de grijper moest al het werk doen en de film sleet veel sneller. Sommige merken (Eumig) gebruikten rubberen rollen.

Voor het verduisteren tijdens het transport wordt een vlinder gebruikt, dat is een ronddraaiend wiel met gaten of een soort propeller met twee of drie bladen. Moderne projectoren hebben een snel knipperende lamp. Door de luiheid van onze ogen zien wij de film als een ononderbroken geheel.

Het aantal beeldjes per seconde was oorspronkelijk 16. Tegenwoordig is dat 18 (stomme film) of 24 (geluidsfilm).

de duivelse Sora: klop een tekst in en ontvang een complete video

God, wat zou mijn vader – filmamateur van het eerste uur – de duivelse Sora knap hebben gevonden. Op zijn 80-ste zat hij nog nerveus vloekend met een verouderde versie van Premiere Pro, moeizaam de beelden van zijn kleinkinderen te editten. Een uitgeprinte handleiding op zijn schoot. Of nee: hij sprak liefdevol van ‘monteren’. Wat had mijn vader het tof gevonden (hij titelde altijd af met ‘Falk Productions’ omdat hij op de Valklaan woonde) om een 4K Ultra HD beeldscherm te bekijken… 3840 x 2160 pixels? Echt waar? Papa had er tranen in zijn ogen van gekregen.

Als kind zat ik graag in mijn pyjama naast hem als hij onze vakantiefilmpjes monteerde. Dat betekende eind jaren ‘70 het betere handwerk: een lasje aanbrengen met cellotape. Jezus, wat een tijdrovend gedoe. Toen had je nog ‘tussentijd’ (K. van Kooten) Want pas zes weken na de zomervakantie kwamen de filmspoeltjes (Super-8) met celluloid van de ontwikkelcentrale in de postbus. We zaten snel een hele avond achter de montagetafel. De rechterspoel was groter en nog leeg. Je draaide met de hand aan de spoel en zag op een klein schermpje de frames voorbij schieten. Er viel eigenlijk weinig te editten. Zonde van het geld ook. Het ging om het laatste shot vloeiend over te laten gaan in het volgende filmpje. Daar zal altijd een gek stukje. En het moest chronologisch kloppen. Uiteindelijk had je 4 filmpjes van 3 minuten op één spoel. Die moest je dan terugdraaien naar de spoel links. Onze vakantie liep dan achteruit. Ik vond het fantastisch. Ik krijg er weer tranen van in mijn ogen.

We speelden golf en jeux-de-boules
We zonden zalig in een stoel
We dreven met een vlot op de rivier
We werden wekenlang verwend
Maar aan alles komt een end
Nu zit ik met mijn dia’s in de regen hier.
Herfst verkleurd weer alle bomen
Ik heb ‘s nachts allang weer m’n pyjama aan
Dan had je es in juli moeten komen
Toen sliepen we ‘s nachts buiten op het strand.

🦷🦷🦷🦷🦷 tips over kunstwerken die een overweldigende en duurzame ervaring achterlaten die het leven ietsje mooier maken…

Blader door alle onderwerpen

Snel bladeren