Punt 0 – Beginnen met beginnen
FIRST TRAIN IN THE PRELIMINARIES
Wat is je grootste motivatie om te beginnen?
Reflecteer op vier vragen voor dat je begint
Als je geluk en welzijn afhankelijk zijn van alles wat je overkomt, dan zal je leven een onophoudelijke achtbaan zijn van ups en downs: soms heel fijn, vaak moeilijk, maar altijd een achtbaan. Je kunt jezelf trainen om uit die achtbaan te stappen. Dat wil niet zeggen dat er geen ups en downs meer zijn. Het wil zeggen dat je er anders mee omgaat.
Hoe je reageert op situaties is ingesleten gedrag. Een product van levenservaringen, die soms teruggaan tot je kinderjaren. Reacties die ooit een functie hadden en nu ongemerkt de basis uitmaken van je persoon. Omdat ze op de een of andere manier zorgen voor een beloningseffect, blijf je er in hangen…zonder dat je dit herkent als routine-gedrag.
De verleiding is groot om je achteraf neer te leggen bij dit routinegedrag. Misschien is je standaardsmoesje wel om het als onmacht te zien. Je hoort jezelf zeggen: ik ben te oud om te veranderen; het heeft toch geen zin want ik hou mij er niet aan… de verleiding is toch niet te weerstaan om te gaan drinken, eten, hard werken, uit te stellen, perfectioneren of te negeren.
De Lojong daagt je uit tot een denk- en doe-oefening in 59 acties. Om goed te beginnen kun je jezelf voorbereiden en je motivatie bepalen. Stel jezelf de vraag: ben ik het waard om te beginnen? Wat is waardevol om te beschermen en om te koesteren?
Maak de slogan actief in de praktijk van je geest
Binnen Lojong geldt wat betreft waarde en eigenwaarde een ander perspectief dan wij in het Westen gewend zijn. Het merendeel van de mensen is geneigd om de vraag ‘wat is waardevol in een mensenleven’ geneigd om te beantwoorden met ‘veiligheid’, ‘hoog inkomen’ en hoge sociale status. Het lijkt erop dat dit de voorwaarden zijn voor een waardevol en succesvol leven. Lojong wil je het inzicht geven om deze kwestie eens vanuit een ander perspectief te bekijken. Daarvoor gebruik je Stap 1 beslis om te beginnen 1. Bereid je voor. Het zijn vier reflectieoefeningen om je te bezinnen op waarden.
Oefening baart kunst. Als je geduld hebt en veel oefent kan iedereen op den duur beter worden in dat kunstje. Je geest kun je trainen, zoals je je lichaam kan trainen. Vergelijk het met het kunstje van een bal hooghouden op je hoofd. Hoe vaak dit uiteindelijk lukt is voor iedereen anders maar door te oefenen kunnen de meeste mensen dit minimaal 2 keer.
Probeer voor elke slogan waarmee je gaat werken tijdens de de training voor jezelf een associatief werkwoord en een associatief beeld te bepalen. Hiermee geef je een praktische invulling aan de slogan. Door voor jezelf een werkwoord te kiezen dat het beste voor jou de theoretische lading dekt, maak je het uitgangspunt actief in de praktijk van je geest. Een voorstelling van dat woord met een bepaald beeld maakt het nog meer tastbaar en en voelbaar. Bij elke slogan vind je een voorbeeld ter inspiratie. Bijvoorbeeld:
Tussen blokhaken het associatieve werkwoord waarmee je een praktische invulling kan geven aan de oefening.
(35) Ga niet te snel
Gedachtentraining is geen race naar de eindstreep. Het is geen taak die we uitvoeren en hoe sneller we hem uitvoeren, hoe sneller we verder kunnen gaan met andere dingen. Zoals we al hebben vastgesteld, is training van de geest de praktijk van ons leven – ons leven zal snel genoeg eindigen, er is zeker geen haast bij om dat te bereiken. Evenmin doen we aan geestetraining in competitie met iemand anders, zodat we gemotiveerd zijn het proces te versnellen om meer te bereiken in minder tijd dan de ander doet. Ga niet zo snel is een uitnodiging om ons ongeduld op te merken, onze dwaze fixatie op perfectie en prestatie, en wanneer we dat doen, eens goed met onszelf te lachen en het te laten vallen. Letterlijk om te stoppen, adem te halen, en los te laten.
Een volwassen, volledig ontwikkeld, wijs en vriendelijk mens worden is een lang, traag proces. Collectief zijn we lang geleden met dit proces begonnen; het gaat ons hele leven door en gaat daarna door, als anderen de reis voortzetten. Het is een grote en nobele onderneming. Het heeft geen zin het te overhaasten, en er is ook geen manier om het te overhaasten. Het maakt echt niet uit hoe ver je in je leven komt, want hoe ver je ook komt, er zal altijd meer te gaan zijn. En juist het meten of evalueren is een miskenning van de aard van het proces.
Voor mij persoonlijk wordt de slogan (1) BEREID JE VOOR het best gevisualiseerd door een slak en door het werkwoord ‘stoppen’. Een goede voorbereiding op een training betekent namelijk voor mij: stoppen met direct uit te voeren. Dat is namelijk mijn standaardreactie op een opdracht. Ik vlieg er in. Nu ik de slogan beter heb begrepen betekent voor mij een goede voorbereiding juist stoppen met reageren en te reflecteren op de vraag ‘wat heb ik nodig om te trainen?’.
Ben je een beelddenker?
Het is ook mogelijk om de slogans te oefenen met je rechterhersenhelft. Via een beeld krijg je dan een trainingsles. Je neemt dan de slogans meer visueel tot je. Voor sommige mensen prettiger die liever met een beeld beginnen dan met tekst.
Ga nu je grootste motivatie herontdekken via de vier uitgangspunten van Lojong
Trainen gaat gemakkelijker als je hebt vastgesteld wat je grootste motivatie is. Waarom zou je willen veranderen? Het lijkt zo evident (ik wil een groter geluksgevoel; ik wil gezonder leven, ik wil mijn doel bereiken) maar door de druk van het bestaan en alle menselijke dwalingen is deze motivatie ondergesneeuwd. Door te reflecteren op de volgende vier uitgangspunten zal je deze motivatie herontdekken. Als je die motivatie (het waarom) voor jezelf helder hebt dan is het niet meer zo moeilijk om te beginnen en vol te houden.
