Stap 7- Leef op je gemak in een krankzinnige wereld

Living with Ease in a Crazy World
Lojong 39-59

Leef op je gemak in een krankzinnige wereld

Stap 7. Leef op je gemak in een krankzinnige wereld

Stap 6 stelt:

Geestestraining moet consequent, realistisch en geïntegreerd worden beoefend.

Ware compassie vereist meer dan alleen vriendelijk zijn. Het vraagt om bevrijding van onze diepgewortelde zelfgerichtheid en een fundamentele verandering in ons hart. We moeten verder kijken dan het gebruikelijke onderscheid tussen ‘ik’ en ‘anderen’. Deze innerlijke transformatie brengt ook veerkracht met zich mee.
Stap 6 bewaakt de integriteit van de beoefening.
Het voorkomt dat lojong wordt ingezet als:

identiteitslabel (“ik ben zo mindful/compassievol”)

spiritueel ego-project

zelfverbeteringsdrang

vlucht uit ongemak

Herhaling van de training van je geest is noodzakelijk door de hardnekkigheid van menselijke neigingen. De Lojong leert echter dat begrippen als meditatie en compassie geen vaste entiteiten zijn: zodra je ze idealiseert, ontstaan spanning en zelfkritiek. Ware beoefening is eenvoudig en vanzelfsprekend, zonder ergens aan vast te houden. Alles is al zoals het is. Aanvaard dat. Leef op je gemak in een krankzinnige wereld is stap 7: deze set oefeningen bestaan uit de slogan 39 tot en met 59

De tekst stelt dat herhaling in spirituele oefening geen zwakte is, maar juist nodig omdat menselijke neigingen hardnekkig zijn. De laatste instructies gaan over hoe je met mildheid en gemak kunt leven in een chaotische wereld, ook buiten formele meditatie (“postmeditatie”). Vanuit Zen-perspectief wordt echter benadrukt dat alle onderscheidingen – zoals meditatie, compassie of zelfs verlichting – uiteindelijk kunstmatig zijn: zodra je ze verheft tot iets bijzonders, ontstaat er spanning, zelfkritiek of zelfs het tegenovergestelde van wat je beoogt. Compassie kan bijvoorbeeld omslaan in sentimentaliteit of oordeel, en meditatie in zelfverwijt of krampachtig vasthouden aan rust. Ware beoefening is daarom eenvoudig en natuurlijk, zonder iets te forceren of te idealiseren—zoals gedachteloos een kussen zoeken in het donker. De kern is dat niets vaststaat of verheven hoeft te worden: alles is al “levend” zoals het is. Zen wijst zo op de “grote grap” dat onze concepten leeg zijn, en nodigt uit tot een nuchtere, dagelijkse praktijk zonder ergens aan vast te klampen.

G. Leef op je gemak in een krankzinnige wereld 

39. Houd je bij één intentie 

40. Treedt moeilijkheden tegemoet met één intentie 

41. Begin bij het begin, eindig bij het einde 

42. Wees hoe dan ook geduldig 

43. Observeer, tot elke prijs 

44. Train jezelf in de drie moeilijkheden 

45. Verdiep je in de drie condities 

46. Raak het spoor niet bijster 

47. Houd de drie onafscheidelijk 

48. Train met openheid, met toewijding en onophoudelijk 

49. Blijf dicht bij je wrok 

50. Laat je niet meeslepen door de omstandigheden 

51. Doe het deze keer goed! 

52. Begrijp het niet verkeerd 

53. Aarzel niet 

54. Wees toegewijd 

55. Bevrijd jezelf door onderzoek en analyse 

56. Heb geen zelfmedelijden 

57. Wees niet jaloers 

58. Wees niet frivool 

59. Verwacht geen applaus 

Slogan 43. Observe these two, even at the risk of your life.Slogan 44. Train in the three difficulties.Slogan 45. Take on the three principal causes: the teacher, the dharma, the sangha.Slogan 46. Pay heed that the three never wane: gratitude towards one’s teacher, appreciation of the dharma (teachings) and correct conduct.Slogan 47. Keep the three inseparable: body, speech, and mind.Slogan 48. Train without bias in all areas. It is crucial always to do this pervasively and wholeheartedly.Slogan 49. Always meditate on whatever provokes resentment.Slogan 50. Don’t be swayed by external circumstances.Slogan 51. This time, practice the main points: others before self, dharma, and awakening compassion.Slogan 52. Don’t misinterpret.The six things that may be misinterpreted are patience, yearning, excitement, compassion, priorities and joy. You’re patient when you’re getting your way, but not when its difficult. You yearn for worldly things, instead of an open heart and mind. You get excited about wealth and entertainment, instead of your potential for enlightenment. You have compassion for those you like, but none for those you don’t. Worldly gain is your priority rather than cultivating loving-kindness and compassion. You feel joy when your enemies suffer, and do not rejoice in others’ good fortune.^[3]Slogan 53. Don’t vacillate (in your practice of Lojong).Slogan 54. Train wholeheartedly.Slogan 55. Liberate yourself by examining and analyzing: Know your own mind with honesty and fearlessness.Slogan 56. Don’t wallow in self-pity.Slogan 57. Don’t be jealous.Slogan 58. Don’t be frivolous.Slogan 59. Don’t expect applause.

Punt 7 bestaat uit de volgende slogans

Trainen van de geest – Hoe doe je dat?

a) draai de zaken om
In plaats van voortdurend de externe omstandigheden te bekritiseren en te willen veranderen draai je de zaken om. Je richt je blik naar binnen en je ziet niet langer de buitenwereld, maar je eigen geest als de uiteindelijke bron van zowel het geluk als het ongeluk dat je ervaart.

b) parkeer je vaste overtuiging
De geestelijke bagage die je uit het verleden mee hebt gekregen heeft je gevormd maar kan ook een last zijn. Iedereen heeft zijn eigen verhaal over de oorzaak van zijn geluk en ongeluk. Dit verhaal kan hardnekkig zijn en een reden zijn om niet te veranderen. Wanneer je dus wilt beginnen met de geest te trainen dan zal je eerst dit verhaal over jezelf ( ‘het is zo en zo gegaan en daarom dit en dit niet’) iets losser moeten maken. Parkeer je vaste overtuigingen voor een moment.

c) beschouw verwarring als een vruchtbaar begin
We zijn geneigd om onze waarnemingen en gedachten daarover als ‘waar’ te beschouwen, terwijl we dagelijks meemaken dat er achteraf niets van klopt. Hoe vaak zijn we niet absoluut overtuigd van iemands intenties, terwijl het later allemaal anders heeft gezeten? De wereld zit niet in elkaar zoals we denken. Toch zijn we verslaafd aan ons perspectief en is het heel lastig om onze wanen te doorzien en te vervangen voor andere aannames. Het aanvaarden van verwarring is een vruchtbaar begin. Met deze inspanning kunnen we de geest trainen.

Het doel van deze training is om het vermogen te ontwikkelen om de onvermijdelijke problemen van het leven tegemoet te treden met openheid, humor en flexibiliteit. Compassie voor jezelf en voor anderen speelt hierin een centrale rol. En trainen van de geest is geen hersengymnastiek: het is denken met je hart en voelen met je hoofd.
Het verhaal gaat dat de monnik Chekawa, de geestelijke vader van de Lojong, zich aan het einde van zijn leven aansloot bij een kolonie van melaatsen. Met de spreuken oefende hij samen met de zieken, zodat zij hun lot beter konden dragen.

Wat betekent voorbereiden nog voor je begint met de training?

(vrij naar Norman Fischer, Training in compassie – Zen Teachings on the Practice of Lojong en de zenlessen van Arthur Nieuwendijk, Zen.nl Amsterdam)

---