Observe these two, even at the risk of your life
Stap 7 stelt:
Herhaling van de training van je geest is noodzakelijk door de hardnekkigheid van menselijke neigingen. De Lojong leert echter dat begrippen als meditatie en compassie geen vaste entiteiten zijn: zodra je ze idealiseert, ontstaan spanning en zelfkritiek. Ware beoefening is eenvoudig en vanzelfsprekend, zonder ergens aan vast te houden. Alles is al zoals het is. Aanvaard dat.
Stap 7 is een verzameling oefeningen om te leren leven in een krankzinnige wereld. Op je gemak en met ruimte.
Neem deze twee in acht, tot elke prijs
Geduld schept de ruimte om je leven de vorm te geven waar jij zelf voor kiest. Als je reacties elke keer weer gestuurd worden door je primaire emotionele impulsen, dan bepalen die je leven. Intenties hebben in dat geval ook weinig zin. Ze zullen steeds door je primaire impulsen aan de kant worden gezet. Geduld en commitment gaan daarom hand in hand. Geduld maakt het mogelijk om je intenties te realiseren, en je intenties geven zin aan je streven naar meer geduld.
In de zen traditie staan twee intenties centraal.
De eerste is de wens om jezelf te ontwikkelen door naar verlichting te streven.
De tweede is de intentie om anderen te helpen.
In de loop van de tijd hebben beide ook een vorm gekregen. De eerste wordt de gelofte van toevlucht genoemd. De tweede de bodhisattva gelofte. In de bijlage vind je van beide een voorbeeld.
Toevlucht nemen betekent hier niet steun of troost zoeken bij een uiterlijke waarheid, maar vertrouwen op een innerlijke motivatie. Op veel plekken wordt beschreven hoe mensen geïnspireerd raakten door hun ontmoeting met de Boeddha. Ze verkregen een nieuw inzicht dat een ander perspectief op de wereld opende. Samen met een verlangen om dit perspectief verder te ontwikkelen en tot uitdrukking te brengen in hun dagelijkse leven. De gelofte van toevlucht is de bevestiging van dit verlangen. Ze verwoordt de intentie om een voorbeeld te nemen aan de Boeddha, om de hints en suggesties die hij heeft gedaan te gebruiken in je streven om zelf een boeddha te worden en om dat te doen samen met mensen met wie je deze inspiratie deelt.
Zelf een boeddha worden klinkt misschien wat erg ambitieus. Toch is dat wat de Boeddha anderen leerde. Dat hij een mens was zoals ieder ander. En dat als hij zichzelf volledig kon bevrijden van angst, stress en bezorgdheid, dat dan iedereen dat kan. Je moet het wel zelf doen. Maar hij kan je erbij helpen. Door een voorbeeld te zijn en door op basis van zijn eigen ervaringen suggesties te doen die je kunnen helpen om je eigen weg te vinden.
Zelf een boeddha worden om anderen te helpen een boeddha te worden. In zen vloeien de intenties om jezelf te ontwikkelen en om anderen te helpen naadloos in elkaar over. Dat betekent, concreet, dat het er niet om gaat dat je nooit een fout maakt of onzeker bent, maar om hoe je omgaat met fouten en onzekerheid. Wat inspireert is menselijkheid en niet een geïdealiseerde vorm daarvan.
Wees degene aan wie jezelf een voorbeeld zou willen nemen, zo zou je het ook kunnen formuleren. Als je dit tot leidraad neemt, maakt dat dan verschil in de wijze waarop je met jezelf en met anderen omgaat? In goede en in slechte tijden?
Op het eerste gezicht lijken dit twee richtingen. Eerst jezelf ontwikkelen, en dan iets betekenen voor anderen. Maar in de praktijk laten ze zich niet scheiden. Want hoe ontwikkel je jezelf, anders dan in relatie tot anderen? En hoe draag je bij aan anderen, anders dan door de manier waarop je zelf functioneert? Je wordt geholpen om jezelf te zien. Wat je ziet, werkt door in hoe je handelt. En in de reactie daarop zie je jezelf opnieuw.
Wees degene aan wie je zelf een voorbeeld zou willen nemen. Niet perfect, maar zorgvuldig in hoe je omgaat met wat misgaat. Wat anderen raakt, is niet dat je geen fouten maakt, maar hoe je ermee omgaat als je ze maakt.
Norman Fischer:
Maar voor ons doel kunnen we het woord observeren in een meer open zin opvatten als gewoon opletten. Alle geloften zijn opgenomen in deze ene verbintenis: ons ertoe verbinden aandacht te schenken aan ons leven, eerlijk te zijn over wat er gaande is en onwrikbaar realistisch te zijn over hoe we ons gedragen en denken. Hier ligt de kern van de training van de geest: niet wegdromen, niet ontkennen, geen excuses maken, niemand de schuld geven, niet iets anders wensen.
Leef je leven met je ogen en je hart wijd open. Wat er ook gebeurt.
