This time get it right!
Punt VII. Leef op je gemak in een krankzinnige wereld
Norman Fischer:
This time get it right! This time get it right sounds like a joke to me, and maybe it is. After all of this training (this is the fifty-first slogan, after all), it seems that we keep on getting it wrong. After all of this maybe we haven’t really begun. All of those other times we had it wrong, but this time we’re going to get it right! This time I’m really going to pay attention, really going to think of others, really going to soften my heart and remember to love myself and love others and really open up and take a look. Maybe never before, and maybe never again, but this time!Of course this time is the only time. There’s only ever this time, no other time. This time lasts our whole life through. No need to worry about the past or the future: just This time get it right
Arthur
Doe het deze keer goed
Je eigen gedachten en gevoelens heb je voortdurend binnen handbereik. Het is dan ook niet vreemd dat je daar meer mee bezig bent dan met de gedachten en gevoelens van anderen. En dat je ze belangrijker vindt. Natuurlijk leef je mee met anderen als het tegenzit en gun je ze het allerbeste. Maar als jezelf pijn of verdriet ervaart dan heeft dat toch meer gewicht en een grotere prioriteit. We stellen onszelf centraal. Dat kan twee kanten opgaan. We kunnen onszelf als belangrijker ervaren dan anderen of juist als minder belangrijk. In beide gevallen is er een verschil tussen hoe we onszelf en hoe we anderen ervaren.
In de traditie van Lojong vindt dit geen weerklank. De training van de geest heeft tot doel om een perspectief te ontwikkelen waarin jezelf niet belangrijker bent dan een ander, maar ook niet minder belangrijk. Je bent zeker aanwezig, maar je staat niet centraal: je bent ‘één van de anderen’. In dit perspectief verwatert het verschil tussen eigenbelang en het belang van de ander.
Hoe kunnen eigenbelang en het belang van de ander in elkaar overvloeien als we toch verschillende personen zijn met verschillende verlangens en behoeften? Een blik op het leerproces helpt ons op weg. Waarschijnlijk heb je wel eens ervaren dat de beste manier om zelf iets te leren is dat aan anderen te leren. Dat maakt het voorstelbaar dat je eigenbelang, zelf iets leren, het beste gediend kan worden door anderen iets te leren, die daar op hun beurt voordeel van hebben.
Het besef dat het belang van anderen dienen de allerbeste manier kan zijn om je eigenbelang te dienen, en omgekeerd, ligt ten grondslag aan het begrip bodhicitta. ‘Bodhicitta’ betekent letterlijk ‘de geest van het ontwaken’. Het wordt begrepen als het vermogen om wakker te worden, verlichting te bereiken, met als doel anderen te helpen om ook verlicht te worden. Dat doel is tegelijkertijd het middel: anderen helpen om verlichting te bereiken wordt beschouwd als de beste en meeste effectieve manier om zelf verlichting te bereiken. Eigenbelang en het belang van de ander vallen samen, net als in het leerproces.
Bodhicitta staat voor een houding die nog egoïstisch, noch altruïstisch is. De beste manier om jezelf te helpen is anderen te helpen én de beste manier om anderen te helpen is jezelf te helpen. In plaats van ‘helpen’ kun je ook ‘zorgen’ invullen: De beste manier om voor jezelf te zorgen is voor anderen zorgen én de beste manier om voor anderen te zorgen is voor jezelf zorgen. Je kunt ook andere werkwoorden kiezen zoals, bijvoorbeeld, ‘beschermen’, ‘ontwikkelen’, of ‘groeien’ en onderzoeken hoe dat voor jou klinkt.
We trainen onze geest om bodhicitta te ontwikkelen. Door de gedachten en gevoelens van anderen net zo belangrijk te vinden als die van onszelf. Door de groei van anderen te zien als een voorwaarde voor onze eigen groei en, omgekeerd, onze eigen groei te zien als een voorwaarde voor de groei van anderen. Slogan 51, ‘Doe het deze keer goed’, houdt ons voor dat je daar je nú mee kunt beginnen.
