Stap 3. Neem moeilijke situaties
op in je pad naar verlichting
Whatever you meet unexpectedly, join with meditation
De allermooiste en allermakkelijkste slogan van de 57 oefeningen van Lojong is nummer 16. Hiervoor hoef je helemaal niets te doen. Althans alleen maar ja zeggen tegen vage ‘nee’ gevoelens.
Alles wat je tegenkomt is je weg en daar hoef je je niet schuldig over te voelen. Dus dat je toch weer die 2e gevulde koek bij de koffie nam, dat je toch weer te weinig je medemens hebt geholpen, dat je toch weer koos voor de weg van de minste weerstand, dat je toch weer te weinig gesport hebt en te veel bier gedronken, etcetera, etcetera.
Als je je bewust bent van je foute leefstijl en gedachten, dan ben je aan het oefenen. En kun je dit als je pad zien, de verantwoordelijkheid nemen om deze epic fail niet als het einde te zien maar als een begin dat je kunt veranderen of niet. Je stoomwals rijdt en verwerkt alles wat hij tegenkomt op zijn pad. De goede en de slechte dingen. Ook als je niets doet dan is er een proces gaande met een bepaalde uitkomst die je niet weet en niet kan controleren.
Tussen blokhaken het associatieve werkwoord waarmee je een praktische invulling kan geven aan de slogan. Bepaal voor jezelf welk werkwoord naar aanleiding van deze slogan, het beste voor jou de theoretische lading dekt.
Lojong nummer 16 sluit punt 3 af (net zoals punt2. overigens) met een blijde boodschap die je meteen kan toepassen in de praktijk. Ook dat luie, slechte, negatieve, onheilzame gedrag – dat hoort er bij. Het is je pad. Wat een meevaller…
Vind je plezier in beweging met ocho en kaizen
In beweging komen is niet altijd makkelijk – zelfs niet voor dingen waarvan je wéét dat ze je goed doen. Je voelt je beter na een wandeling, en toch blijf je zitten. Waarom? Vaak zit de weerstand niet in de activiteit zelf, maar in het eraan beginnen. Voor het zetten van die eerste stap ervaren we een drempel. Gelukkig zijn er manieren om daarmee om te gaan. Twee begrippen uit verschillende tradities kunnen helpen: ocho en kaizen.
Ocho: overwinnen door eromheen te gaan
Ocho is een oud boeddhistisch begrip. Het betekent: overwinnen door eromheen te gaan. Niet vechten. Niet forceren. Maar er omheen bewegen. Stel je een dikke muur voor. Je kunt je vastbijten in de poging erdoorheen te breken. Maar soms is het wijzer om links- of rechtsaf te slaan. Een omweg te nemen. Of, als water, je vorm aan te passen en je weg eromheen te vinden. Dat is ocho: je weerstand niet bevechten, maar erkennen. En dan kijken: hoe kan ik hier omheen bewegen? Misschien betekent dat: je tegenzin niet wegdrukken, maar toegeven dat je geen zin hebt – en het toch doen.
Kleine stapjes met kaizen
Het toch doen kan met kaizen, de Japanse filosofie van verbeteren via kleine stapjes. Eén minieme handeling. Zo klein dat je brein er geen bezwaar tegen kan hebben, zo klein dat het niet mislukken kan. Dus niet vandaag een hele roman schrijven, maar alleen je laptop openklappen. Geen uur sporten, maar je schoenen klaarzetten. Niet het perfecte moment zoeken voor een diep gesprek, maar vijf minuten echt aanwezig zijn.
Norman Fischer:
Alles wat er gebeurt in je leven, goed of slecht, kun je onderdeel maken van je spirituele pad. Dus ook het eten van die vette hamburger. In de spirituele oefening (hetgeen ons leven is) zijn er geen pauzes en geen fouten. Soms denk je dat je volledig van het pad af bent, dat je maar wat doet, meer fout dan goed. Je bent ver verwijderd van je beste intenties. En je voelt je daar schuldig over. Maar dit is vooral wat je denkt, niet wat er aan de hand is.
Want als je je bewust bent van je foute leefstijl en gedachten, dan ben je aan het oefenen. En kun je dit als je pad zien, de verantwoordelijkheid nemen om deze epic fail niet als het einde te zien maar als een begin dat je kunt veranderen of niet. Ook als je niets doet dan is er een proces gaande met een bepaalde uitkomst die je niet weet en niet kan controleren. Omarm het. Beschouw het als je pad. Ook mislukken is een kunst apart.

